Τρεις τελείες, τρεις παύλες, τρεις τελείες …---…

Ο κώδικας Μορς αποσύρεται και επίσημα πλέον από τη θάλασσα.

Η 1η Φεβρουαρίου του 1999 θα είναι μια ιστορική μέρα για όλους τους ανθρώπους που ασχολούνται με τις τηλεπικοινωνίες. Οι θαλάσσιες επικοινωνίες που βασίζονται στον κώδικα Μορς θα σταματήσουν να ισχύουν από αυτή τη μέρα. Η χρήση του κώδικα Μορς στη θάλασσα είχε ήδη αρχίσει να αναθεωρείται από το 1988 στη Διεθνή Συνδιάσκεψη για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, όπου και αποφασίσθηκε τελικά να ξεκινήσει να καταργείται σταδιακά από το 1992 για να αντικατασταθεί από το δορυφορικό σύστημα GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System).

Ο κώδικας Μορς έχει πλούσια και ρομαντική ιστορία, η οποία ξεκινάει το 1844 όταν ο διάσημος Σάμιουελ Μορς έκανε την πρώτη παρουσίαση του τηλεπικοινωνιακού του συστήματος. Χρησιμοποιώντας τα τηλεγραφικά καλώδια που συνέδεαν τη Βαλτιμόρη με το Αμερικάνικο Κονγκρέσσο στην Ουάσιγκτον, έστειλε την παροιμιώδη φράση “’Ο,τι ο Θεός εποίησε”.

Αυτή η μέθοδος επικοινωνίας ήταν σχετικά απλή και κατανοητή και έτσι σύντομα έγινε το δημοφιλέστερο μέσο επικοινωνίας του 19ου αιώνα, βοηθώντας ταυτόχρονα την Αμερική να εξαπλωθεί προς τη δυτική ακτή, αλλά και τις διεθνείς μεταφορές δια θαλάσσης.

Οι εικόνες που έρχονται στο μυαλό με το γνώριμο ήχο μιας ατέλειωτης σειράς από παύλες και τελείες είναι σίγουρα χαρακτηριστικές των τελευταίων εκατό ετών: Ο ανώνυμος τηλεγραφητής που καλεί απεγνωσμένα σε βοήθεια στέλνοντας ατέλειωτες σειρές από κωδικοποιημένους ηλεκτρικούς παλμούς… Ο κύριος Μαρκόνι κλεισμένος στο εργαστήριό του να στέλνει ατέλειωτες φορές το γράμμα “Ε” μέχρι να καταφέρει να επικοινωνήσει τελικά με Βόρεια Αμερική…Ο Τζακ Φίλιπς, ασυρματιστής στον Τιτανικό, με αυτοθυσία να καλεί σε βοήθεια καθώς το γιγάντιο πλοίο βυθίζεται στα παγωμένα νερά…Οι μαχητές της Αντίστασης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο να προσπαθούν να επικοινωνήσουν με το Λονδίνο σκύβοντας απεγνωσμένα πάνω από πρωτόγονα “βαλιτσάκια” μέσα στη λαίλαπα του πολέμου…

Παρότι επικρατεί ευρέως η εντύπωση ότι το γνωστό σήμα SOS είναι τα αρχικά του Save Our Souls (σώστε τις ψυχές μας σε ακριβή μετάφραση), στην πραγματικότητα ο κωδικός αυτός επελέγη στη Διεθνή Διάσκεψη Θαλάσσιων Τηλεπικοινωνιών το 1912, επειδή τα τρία αυτά γράμματα είναι εύκολα να τα θυμάται κάποιος, αλλά και πολύ διαφορετικά μεταξύ τους - τρεις τελείες, τρεις παύλες, τρεις τελείες.

vhf8.jpg (10689 bytes)

Αφορμή για την χρήση ενός κοινού, διεθνούς σήματος κινδύνου στάθηκε το ναυάγιο του Τιτανικού. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε κάποιος κώδικας εκτάκτου ανάγκης που να ισχύει διεθνώς και να αναγνωρίζεται οπουδήποτε στον κόσμο, αν και τα περισσότερα πλοία χρησιμοποιούσαν τα γράμματα “CQD”. Έτσι, παρά τις γενναίες προσπάθειες του ασυρματιστή του Τιτανικού, μόνο το πλοίο “Καρπάθια” έλαβε το σήμα και δυστυχώς αυτό δεν βρισκόταν κοντά στο τόπο του ναυαγίου. Το πλοίο “Καλιφόρνια” που περνούσε πολύ πιο κοντά στον Τιτανικό δεν απάντησε ποτέ γιατί ο ασυρματιστής του κοιμόταν.

Ο κώδικας Μορς είχε επίσης εκτεταμένη χρήση και εκτός του ναυτικού κόσμου.

Το γνωστό διεθνές πρακτορείο Ρόυτερς που ιδρύθηκε το 1851, χρησιμοποιούσε σήματα Μορς για την μετάδοση των ειδήσεων σε όλο τον κόσμο. Η μεγαλύτερη όμως χρήση του Μορς ήταν από τις στρατιωτικές δυνάμεις των περισσοτέρων κρατών, κυρίως επειδή τα μηνύματα που μεταδίδονταν σε Μορς κωδικοποιούνταν εύκολα.

Η σταδιακή παρακμή του κώδικα Μορς στις ναυτιλιακές εφαρμογές τα τελευταία χρόνια ήταν αναπόφευκτη, καθώς κάθε χώρα έπαιρνε αυθαίρετα αποφάσεις για το αν θα χρησιμοποιεί τον κώδικα ή όχι. Η Γαλλία για παράδειγμα, επίσημα σταμάτησε να χρησιμοποιεί την κωδικοποίηση Μορς από τις 31 Ιανουαρίου του 1997. Μάλιστα, το τελευταίο μήνυμα που εστάλη έλεγε “Προς όλους τους αποδέκτες: Αυτή είναι η τελευταία μας κλήση πριν σιγήσουμε για πάντα…”

Πως όμως η Διεθνής Συνδιάσκεψη για την Ασφάλεια στη Θάλασσα έφτασε στο σημείο να αποφασίσει την κατάργηση του Μορς ?

Η κωδικοποίηση Μορς έχει κάποια σοβαρά μειονεκτήματα καθώς και κάποια ξεπερασμένα χαρακτηριστικά:

Η εκμάθηση του κώδικα Μορς είναι δύσκολη και περίπλοκη.

Συνήθως υπήρχε ένα άτομο μόνο πάνω στο πλοίο που ήξερε τον κώδικα και όταν αυτός δεν ήταν διαθέσιμος, όλο το πλοίο έμενε αποκομμένο από τον κόσμο.

Σε περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης η ασφάλεια του πλοίου εξαρτιόταν άμεσα από ένα και μόνο άτομο.

Με την εξέλιξη των τηλεπικοινωνιών ειδικά στις παγκόσμιες, ασύρματες συνδέσεις, οι κλήσεις έγιναν απλούστερες. Τώρα, όποιος μπορεί να κάνει ένα απλό τηλεφώνημα, μπορεί να καλέσει και σε βοήθεια σε ώρα ανάγκης.

Κι όμως υπάρχει κάτι αναμφισβήτητα ρομαντικό που διακρίνει τον παραδοσιακό κώδικα Μορς από τους άψυχους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους. Να είναι η εικόνα που έχουμε σχηματίσει για τον ακούραστο ασυρματιστή που κάθεται με τις ώρες μπροστά στον ασύρματο ? Να είναι η γενναιότητα του ασυρματιστή που φεύγει τελευταίος από το πλοίο που βουλιάζει ? Μήπως είναι η ασφάλεια των τεράστιων καραβιών που διασχίζουν τους ωκεανούς και στηρίζονται στις γνώσεις ενός ανθρώπου ? Ή μήπως είναι οι επιρροές που έχει ασκήσει πάνω μας ο Νίκος Καββαδίας (ασυρματιστής κι αυτός) με τα έργα του ?

Το διεθνές σήμα SOS δεν θα πάψει βέβαια να ισχύει. Αν αντιληφθούμε οπτικό ή ηχητικό σινιάλο που να αποτελείται από τρία βραχέα, τρία μακρά και τρία βραχέα σήματα, όπου κι αν βρισκόμαστε, δεν πρέπει να το αγνοήσουμε. Ας μην ξεχνάμε ότι ένας ναυαγός με ένα φακό ή με ένα ξύλο μπορεί να στέλνει το σήμα κινδύνου, και αυτό να τον βοηθήσει περισσότερο και από το πιο προηγμένο EPIRB. Έχουν αναφερθεί πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν όπου άνθρωποι εγκλωβισμένοι ή χαμένοι έχουν εντοπιστεί επειδή χρησιμοποίησαν ό,τι πρόχειρο μέσο βρέθηκε μπροστά τους για να στείλουν οπτικό ή ηχητικό σήμα SOS.

Πάντως, ακόμα και μετά την επίσημη κατάργηση του Μορς, θα υπάρχουν κάποιοι πιστοί στην παράδοση: ο στρατός από τη μία μεριά και οι ραδιοερασιτέχνες από την άλλη που πάντα θα προσπαθούν να βελτιώσουν την ταχύτητά τους από 12 λέξεις το λεπτό και πάνω.


Προηγούμενη σελίδα - Κεντρική σελίδα